تفاوت بین ایزو 9000 و ایزو 9001 چیست؟


ایزو 9000 جزء خانواده استاندارد است و یک سیستم مدیریت کیفیت را توصیف می کند و ایزو 9001 نیز حاوی الزامات سیستم مدیریت کیفیت می باشد.

عموما شرکت ها برای اخذ ISO 9001 اقدام می کنند.

الزامات و مستندات بسیار مهم و مفید این استاندارد میتواند نقش مهمی در توسعه و بهبود سیستم های مدیریت کیفیت سازمانها باشند.


خانواده ایزو 9000 عبارتند از:

·         ایزو 9000: سیستم های مدیریت کیفیت - واژگان

·         ایزو 9001: سیستم های مدیریت کیفیت - مورد نیاز

·         ایزو 9004: سیستم های مدیریت کیفیت - راهنمایی برای بهبود


در گذشته استانداردهای  ISO 9002 و ISO 9003 نیز وجود داشت. اما هنگامی که نسخه 2000 استاندارد منتشر شد این استانداردها منسوخ شدند. شرکت ها دیگر نمی توانند ایزو 9002 یا ایزو 9003 را اخذ نمایند .


تفاوت های ظریفی بین ISO 9000 و ISO 9001 وجود دارد. اکثر شرکت ها برای اخذ ایزو 9001 داوطلب میشوند که این موضوع به دلیل مزایای ایزو 9001 می باشد.

در این مورد، ایزو 9001 تنها الزامات را توصیف می کند، در حالی که ایزو 9000 واژگان را توصیف می کند و ایزو 9004 دستورالعمل هایی را برای بهبود توصیف می کند.


 در اینجا به شرح تفاوت های دو استاندارد ایزو 9001 و ایزو 9000 می پردازیم:

ایزو 9000: "سیستم های مدیریت کیفیت - اصول اساسی و واژگان". استاندارد ISO 9000 اصول سیستم مدیریت کیفیت را و اصطلاحات را تعریف می کند

ایزو 9001: "سیستم های مدیریت کیفیت - مورد نیاز". استاندارد ISO 9001 الزامات مربوط به یک سیستم مدیریت کیفیت را برای استفاده سازمانها  یا برای مقاصد قراردادی یا صدور گواهینامه توصیف می کند. بنابراین، این استاندارد یک گروه از الزامات است که شرکت ها باید جهت دریافت گواهینامه ایزو رعایت نمایند

برای ایزو 9001، ممیزی های داخلی لازم است تا اطمینان حاصل شود که سیستم مدیریت کیفیت به درستی کار می کند. این ممکن است نیاز به عقد قرارداد با  یک سازمان صدور گواهینامه یا سی بی برای اطمینان از انطباق با الزامات ایزو 9001داشته باشد.

در ایزو 9001 نیاز به تجزیه و تحلیل عدم انطباقها برای رفع آنها و بهبود سیستم مدیریت کیفیت الزامی است .

هر شرکت باید شناسایی و تجزیه و تحلیل عدم انطباق ها را انجام دهد. این تجزیه و تحلیل عدم انطباق ها  به کارکنان اطلاع رسانی می کند آنچه که آنها باید برای رسیدن به استانداردهای ISO 9001 انجام دهند چه میزان با عملکردشان مغایر میباشد .

 هنگامی که شرکت ها عدم انطباقها ی بین فرآیندهای موجود و فرایندهای سازمان را شناسایی می کنند، آنها میتوانند راحت تر در مسیر بهبود قرار گیرند که در نهایت در مسیر موفقیت مالی قرار گیرند .