5s یا نظام آراستگی محیط کار


 5S نام یک روش سازمانی در محل کار است که از لیستی از پنج کلمه ی ژاپنی استفاده می کند
: seiri، seiton، seiso، seiketsu و shitsuke.که همه انها با حرف S شروع می شوند.
این روش نحوه سازماندهی فضای کاری برای کارآیی و بهره وری را با شناسایی و ذخیره سازی مورد استفاده قرار میدهد.
شرکت های غربی قبل از درخواست یا اجرایی کردن فرایندهای خود، از مفاهیم اساسی 5S ،استفاده می کردند.

5S چیست؟

5S یک ابزار ساده  کارآمد و ایمن برای افزایش بهره وری شما  وجهت سازماندهی و تمیزی محل کار خود میباشد
یکی از مهمترین عوامل 5S این است که باعث می شود مشکلات بلافاصله آشکار شود. 5S یک فرآیند تیمی است و باید توسط افرادی که در منطقه کار می کنند ، انجام شود 

5s نظام آراستگی محیط کار

مفهوم 5S

این پنج مرحله متمایز (با توضیحات انگلیسی) هستند؛
5S Seiri؛ مرتب سازی، پاک کردن، طبقه بندی
5S Seiton؛ راست کردن، ساده کردن، تنظیم به صورت، پیکربندی
5S Seiso؛ جارو کردن، درخشش، اسکراب، تمیز کردن و چک کردن
5S Seiketsu؛ استاندارد سازی، تثبیت، سازگاری
5S Shitsuke؛ حفظ، نظم و انضباط خود، سفارشی و تمرین
و برای تکمیل، برخی از شرکت ها یک بخش ششم ( 6S ) ایمنی را اضافه می کنند، اگر چه به نظر ما این باید بخشی جدایی ناپذیر از مراحل 5S نه یک مرحله جداگانه در خود باشد.

5 C & CANDO :

موارد مطرح شده در ذیل به عنوان جایگزین برای 5S ذکر شده اند.
5S در بعضی موارد با عنوان 5C شناخته شده است که واژه ی C جایگزین واژه های S شده است.  
موارد مطرح شده در 5S شامل موارد زیر است:
• پاکسازی 
 • پیکربندی
• تمیز کردن و چک کردن
• مطابقت 
• پایداری  می باشد.

موارد مطرح شده در CANDO نیز شامل موارد زیر می گردد:

•  پاک کردن
• ترتیب دادن
• عصبانیت  
• نظم و انضباط 
• بهبود مستمر 


تعریف 5S  : 

در زیر هر مرحله از فرآیند 5S توضیح داده شده و با تعاریف آن آشنا می شویم.

5S Seiri  یا پاکسازی :
 5S Seiri یا مرتب سازی اولین گام در فرآیند 5S می باشد، که توضیح آن عبارتست از مرتب سازی اختلافی اقلام از یکدیگر در محیط کار که در واقع امری بسیار مهم و مورد نیاز است. این مرحله به تیمی نیاز دارد که بتوانند تمام مواردی که بطور آشکار به محیط کار تعلق ندارند را حذف کنند و فقط مواردی را که برای پیشبرد پروسه های مورد نظر مورد نیاز است را نگهداری کنند.

5S Seiton یا مرتب کردن یا پیکربندی )ساماندهی به ترتیب) :
  5S Seiton یا مرتب کردن، فرآیندی است که پس از حذف اقلام مازاد بر روی اقلام مانده میبایست اجرایی نمود و آنها را با استفاده از اصول ارگونومیک به نحو موثری نظم بخشید  تا جائیکه این اطمینان حاصل شود که هر جنس یا کالا مکان مشخصی دارد و همه چیز در جای خودش قرار گرفته است.

5S Seiso یا Sweep / shine :
منظور از 5S Seiso تمیز کردن کامل محیط ، ابزار، ماشین آلات و تجهیزات دیگر میباشد تا این اطمینان حاصل شود که همه چیز به وضعیت تقریبا جدید رسیده است. با اجرای این مرحله از فرآیند 5S , اطمینان حاصل می شود که هرگونه عدم انطباقی از بین رفته است.  


5S Seiketsu یا مطابقت :
  منظور از 5S Seiketsu یا استاندارد سازی، تضمین این است که آنچه که ما در سه مرحله اول از فرآیند 5S انجام داده ایم استاندارد شده است .

5S Shitsuke یا پایداری و ثبات :
  منظور از مرحله نهایی فرایند 5S ، حفظ ، پایداری و ثبات مراحل انجام شده قبلی می باشد تا این اطمینان حاصل شود که فرآیند 5S به طور مداوم جهت بهبود مراحل کار در سازمان اجرائیست. 5S باید بخشی از فرهنگ کسب و کار و مسئولیت هر فرد در سازمان باشد.